Radio Bambi

150 godina od postavljanja prvog semafora!

Danas je uobičajeni predmet na većini raskrsnica. Često se vozači ljute na njega i neretko ga i psuju, a hvale ga kada uhvate ‘zeleni talas’. Bez njega ne bi mogao da se zamisli moderni saobraćaj.

Dobri, stari semafor danas je napunio 150 godina.

Pre semafora sve važnije saobraćajne pravce i raskrsnice regulisali su policajci. Sve se to, međutim, promenilo decembra 1868. godine kada je prvi semafor postavljen u Londonu. Na visini od oko šest metara stajao je nad raskrsnicom ispred Vestministerske palate. Sa više od 1.000 pogibija na londonskim putevima, nadležni su morali nešto da urade kako bi doveli u red prestoničke saobraćajnice. Železnički inženjer Džon Pik Najt znao je rešenje. Imajući u vidu pronalazačevo zvanje, ne iznenađuje činjenica da je prvi semafor neodoljivo podsećao na železničku signalizaciju, a imao je i ‘pokretne ruke’, koje je ručno pomoću poluga kontrolisao policajac. Za noćni režim tu su bile crvene i zelene gasne lampe.

Ipak, ‘karijera’ prvog semafora bila je kratka. Posle samo mesec dana rada, curenje gasa izazvalo je seriju eksplozija u kojima je policajac pretrpeo ozbiljne povrede. Od tada, London je čekao više od pola veka na električne semafore, koji su sredinom 1920. godine došli iz SAD i počeli da se postavljaju na brojnim saobraćajnicama u gradu.

Moderni električni semafori su američki izum, a prvi, sa crvenim i zelenim svetlima je postavljen 1912. godine u Solt Lejk Sitiju (Salt Lake City). Osmislio ga je policajac Lester Vajer. U istom gradu, pet godina kasnije, počeo je sa radom i prvi umreženi sistem semafora, kojim se upravljalo sa jednog mesta i regulisao je saobraćaj na šest raskrsnica. Automatska kontrola umreženih raskrsnica je uvedena marta 1922. godine u Hjustonu (Houston) u Teksasu. Prvi semafor koji je regulisao saobraćaj u sva četiri smera na raskrsnici, i sa tri boje (crvena, žuta, zelena), napravljen je 1920. godine u Detroitu.

Po odluci Uprave Grada Beograda prvi semafor u Srbiji je postavljen 4. novembra 1939. godine na raskrsnici današnjih ulica Bulevar kralja Aleksandra, Kneza Miloša (tadašnja Kralja Ferdinanda) i Takovske. Regulisao je saobraćaj od 07:00-22:00h, a od 22:00h je bilo uključeno samo žuto svetlo.

Komentari

Radio Bambi se ograđuje od komentara. Oni su stav i lično mišljenje čitalaca (slušalaca) i ne odražavaju stavove naše redakcije!