Radio Bambi

Danas je Mitrovdan! Mitrovdanak, hajdučki rastanak!

Srpska pravoslavna crkva i njeni vernici današnji dan slave kao praznik posvećen antičkom komandantu Soluna Svetom Dimitriju, koji je stradao zbog širenja hrišćanstva. Dan svetog Dimitrija je u narodu poznatiji kao Mitrovdan.

Sveti velikomučenik Dimitrije Solunski, koga starokalendarske pravoslavne crkve slave 8. novembra, rođen je u Solunu u 3. veku nove ere, gde je postavljen na očevo mesto za vojvodu.

Zadatak mu je, takođe, bio da progoni hrišćane. Međutim, on ih je štitio i zato je bio osuđen na smrt. Izboden je kopljima od strane rimskih vojnika početkom 4. veka. Crkveni istoričari nisu saglasni oko toga da li život ovog svetitelja treba locirati u Solun ili Sremsku Mitrovicu, rimski Sirmijum, jer najstariji dokumenti koji su sačuvani potiču tek iz 8. veka.

Prema jednom tumačenju, mučenik je pogubljen u Sirmijumu, a ostaci preneti u Solun, nakon osvajanja Srema od varvara. Grci su već 413. podigli u Solunu baziliku u kojoj su se čuvale mošti Svetog Dimitrija. Grad je sačuvan, po predanju, od zemljotresa, bolesti, opsada.

Sveti Sava Srpski, kako beleži Domentijan ‘dođe u solunski grad i pokloni se svetom velikom čudotvorcu Dimitriju i celiva njegovu časnu ruku’. Svetog Dimitrija posebno slave, pored Grka, Rusi i Srbi. Kod Rusa je njegov kult počeo da se širi još u 12. veku. Oni su ga 1581. izabrali za zaštitnika Sibira. Ovaj praznik je jedan od najvećih praznika u Ruskoj crkvi.

U Srpskoj crkvi je njemu posvećeno preko 120 hramova. Sremska Mitrovica ga naročito proslavlja, a na njenom grbu nalazi se od 1388. godine.

Srbi smatraju da do Mitrovdana treba završiti sve velike poslove, pošto počinje zima, a ako je praznik pod snegom, znak je to vrlo hladne zime. Kako kažu narodna verovanja, uoči Mitrovdana i Đurđevdana treba da je svako kod svoje kuće, jer ko tada ne bude u svom domu, taj će preko cele godine noćivati po tuđim kućama. Ovo se ujedno smatra i najvažnijim mitrovdanskim običajem. Običaj je kod našeg naroda da se na Mitrovdan otpuštaju sluge kojima je istekao ugovor i iznajmljuju nove. Ovaj dan je poznat, kako se verovalo, i po tome što su se hajduci tada rastajali da bi negde prezimili zimu i ponovo se sastali o Đurđevdanu sledeće godine. Tako je i nastala krilatica: Mitrovdanak – hajdučki rastanak, Đurđevdanak – hajdučki sastanak.

Mnogobrojne su srpske porodice koje danas slave svoju krsnu slavu, a mi im od srca čestitamo.

Komentari

Radio Bambi se ograđuje od komentara. Oni su stav i lično mišljenje čitalaca (slušalaca) i ne odražavaju stavove naše redakcije!